Praca a zdrowie

Ponad połowa pracowników nadawała się do leczenia szpitalnego. Prawie wszyscy bardzo źle znosili stres. Wskazane zalecenia dietetyczno-suplementacyjne przyniosły po kilkunastu miesiącach dobre wyniki. Kilku pracowników wykonało sobie analizę pierwiastkową włosów po roku od pierwszego badania. Poprawa była wyraźna, co przyczyniło się do wydajności pracy i poprawy statusu zawodowego. Aby uzyskać dobre wyniki konieczna była dyscyplina żywieniowa, aktywność fizyczna i regularna suplementacja. Dla nas było to bardzo pouczające doświadczenie, umożliwiające poznanie kilku mechanizmów powstawania zmęczenia, czyli przejściowego zmniejszenia zdolności do pracy, powstające w wyniku jej wykonywania wskutek różnych zmian w organizmie, np. stresu, niedotlenienia, wyczerpywania witalności, zakwaszenia, zatrucia. Poczucie zmęczenia odpowiednio rozpoznane może stanowi ochronę organizmu przed zbyt intensywną pracą.

W literaturze można znaleźć kilka teorii na temat zmęczenia, np.:

• wyczerpania - zmęczenie jest następstwem zużycia materiałów energetycznych; zmęczenie pojawia się przed wyczerpaniem się glikogenu,
• zakwaszenia - zmęczenie jest wynikiem nagromadzenia się metabolitów przemian beztlenowych (kwasu mlekowego, kreatyny, dwutlenku węgla, kwasu moczowego);
• neurogenna - zmęczenie jest efektem znużenia nerwowego i zwolnienia przekaźnictwa nerwowo-mięśniowego; zmęczenie jest wywołane zmianami głównie w układzie nerwowym; udział w rozwoju zmęczenia bierze kora mózgowa i wegetatywny układ nerwowy;
• zatrucia - zmęczenie jest rezultatem nagromadzenia się w organizmie swoistych toksyn i katabolitów;
• niedotlenienia - zmęczenie podczas wysiłku jest wywołane narastającym niedotlenieniem.

Rozwój biologii molekularnej umożliwia opisywanie kolejnych teorii zmęczenia (np. teoria dehydratacji, teoria elektrolitowa, teoria mediatorowa). Jednak żadna z wymienionych teorii nie wyjaśnia w pełni przyczyn zmęczenia. Do zjawiska zmęczenia należy podchodzić w sposób syntetyczny, tzn. poszukiwać wyjaśnienia jego przyczyn wykorzystując zależności pomiędzy wszystkimi teoriami – można takie postępowanie określić jako łańcuchowe lub wzajemnych powiązań. Żadna ze znanych teorii nie może być przyjęta bezkrytycznie.

Najważniejszym elementem przyczyniającym się do zmęczenia organizmu jest stres. Należy pamiętać, że stres nie jest niczym złym; wręcz jest konieczny do utrzymania właściwej homeostazy. Wszystko co nas otacza można zaliczyć do czynników stresotwórczych: czynniki fizyczne (hałas, wibracje, światło, fale elektromagnetyczne, pole magnetyczne itd.), chemiczne (zanieczyszczenie środowiska, pokarm, kosmetyki, farmaceutyki itd.), emocjonalne (złośliwy sąsiad, zła teściowa, wredny przełożony itd.). Na ludzki organizm muszą działać stresory, ponieważ to one stymulują człowieka do działania. Największą karą dla człowieka jest izolacja od środowiska, w którym żył i do którego jego organizm się zaadaptował. W krótkim czasie następuje gwałtowne zmniejszenie się ilości czynników stresotwórczych, co jest odbierane przez organizm źle.

Ogólnie potoczne postrzeganie stresu jest negatywne, ponieważ nie rozpoznajemy właściwie zjawisk zachodzących wokół nas, a problemy zaczynają się wtedy, kiedy reakcja na stres nie jest adekwatna do natężenia i czasu trwania czynnika stresotwórczego.
Wg Selye`go (1950 r.) stres jest zespołem nieswoistych reakcji organizmu na działanie szkodliwych czynników, zwanych stresorami np. zmęczenie, wahania temperatury, toksyny, emocje, uszkodzenie mechaniczne ciała, zakażenie. Stresory wywołują w organizmie zmiany strukturalne i chemiczne, podobne do tych, jakie występują po podaniu adrenokortykotropiny. Zespół zmian w ustroju wywołanych stresorami nosi nazwę zespołu ogólnej adaptacji. Zespół ogólnej adaptacji obejmuje trzy etapy (fazy):

1. Reakcja alarmowa: pobudzenie podwzgórza do wydzielenia kotrykoliberyny, która wzbudza uwalnianie do krwi adrenokortykotropiny z przysadki mózgowej. Adrenokortykotropina pobudza korę nadnerczy do wydzielania glikokortykoidów.
2. Adaptacja lub faza oporu – zmiany w ustroju mające zapewnić przetrwanie (przeżycie) stresu.
3. Faza wyczerpania – stresory działają zbyt długo dochodzi do choroby lub śmierci organizmu.

Ludzki organizm może znaleźć w każdym z wymienionych etapów bez trwałych niekorzystnych konsekwencji zdrowotnych, ale tylko wtedy, kiedy będzie mógł odpowiednio zareagować, aby móc z tego etapu wyjść na poziom niższy. Innymi słowy należy umieć się odstresować, właściwie zrelaksować. Jak tego dokonać? Aby zrozumieć istotę właściwej reakcji na stres należy sobie odpowiedzieć na pytanie: jak zachowasz się w następującej sytuacji; spotykasz o północy na ciemnej ulicy bandytów, którzy zażądali od Ciebie pieniędzy. Czy oddasz wszystko, będziesz walczył, czy uciekniesz? Poszukiwanie odpowiedzi w tej płaszczyźnie jest błędem. Powinienem zapytać: w której reakcji na czynnik stresotwórczy będziesz się dobrze czuł, podczas samej akcji jak i długo po niej. Czy np. uciekając będziesz "szczęśliwy" i czy po ucieczce nie będziesz się wewnętrznie oskarżał o tchórzostwo, albo wręcz przeciwnie będziesz dumny z siebie, że szybko podjąłeś decyzję o ucieczce, która uchroniła Twoje finanse i nawet może zdrowie. Albo, jeżeli wybrałeś walkę, niezależnie od jej wyniku czy jesteś ze swojej reakcji zadowolony i czy np. nie jest Ci żal pobitego przez Ciebie bandyty. Pomijając kwestie moralne, dla Twojego organizmu najważniejsze jest, aby samopoczucie podczas krytycznej chwili i po niej było jak najlepsze. Najgorsze rozwiązanie będzie takie, w którym we własnej ocenie źle zareagujemy na pojawiający się stresor i ten problem "zamkniemy w sobie" na długi czas.

Tylko człowiek komplementarnie odżywiony jest w stanie właściwe dla swojego organizmu reagować na stres. Jeżeli w diecie będzie brakowało podstawowych elementów niezbędnych do właściwego funkcjonowania układu nerwowego stres zawsze będzie problemem. Do tych składników pokarmowych można zaliczyć: witaminy B, konieczne nienasycone kwasy tłuszczowe, magnez, lecytynę.
Zła reakcja na stres w najlepszym przypadku doprowadzi nas do depresji. Można ją rozpoznać na podstawie charakterystycznych objawów:

• zaburzenia nastroju:
  - poczucie smutku, przygnębienia, uczucie, że "nic nie cieszy";
  - lęki;
  - brak zainteresowań, który objawia się działaniami bezmyślnymi, tj. oglądanie niekończących się seriali telewizyjnych;
  - poczucie beznadziejności własnej sytuacji;
  - uczucie wewnętrznego napięcia i niepokoju;
  - niska samoocena;
• zaburzenia poznawcze:
  - trudności w zapamiętywaniu;
  - brak koncentracji;
  - unikanie podejmowania decyzji;
• zaburzenia aktywności fizycznej:
  - niechęć do aktywności fizycznej;
  - spowolnienie lub niechęć do działania;
  - bezsenność lub nadmierna senność;
  - zaburzenia apetytu, duża zmiana wagi ciała;
  - ciągłe uczucie suchości w ustach;
  - ciągłe zmęczenie;
  - bóle i nerwobóle.

Na podstawie wieloletnich doświadczeń zebranych przez pracowników Biomol-Med można wskazać właściwe działania prewencyjne, które mogą poprawić kondycję psycho-fizyczną człowieka. Oprócz właściwej indywidualnej diety wspartej odpowiednim programem chronoselektywnej suplementacji witaminowo-mineralnej należy podjąć działania mające na celu "odstresowanie" organizmu. Na początek należy znaleźć dla siebie właściwą formę aktywności fizycznej.

Wg klasyfikacji typów metabolicznych Biomol-Med po pierwszej analizie pierwiastkowej włosów należy: dla typów z szybką przemianą materii rozpocząć uprawianie sportów, które wymagają dość dużego wysiłku, to są gry zespołowe, bieganie, szybkie pływanie. Aktywność fizyczna powinna "spalić" w nas od 500 do 700 kcal codziennie.

Dla typów metabolicznych z wolną przemianą materii należy wskazać sposoby aktywności fizycznej, która wolno dotleni organizm, tj. spacery, wolna jazda rowerem, wolne pływanie, gimnastyka. Osoba taka powinna "spalić" od 300 do 500 kcal dziennie.

Chcesz wiedzieć więcej?

• Przeczytaj o analizie pierwiastkowej włosów
• Zapoznaj się z naszym laboratorium
• Sprawdź odpowiedzi na najczęstsze pytania związane z analizą pierwiastkową
• Sprawdź jak wykonać analizę - to naprawdę proste
• Biomol-Med ponownie w telewizji TVN