Rola przemiany mineralnej w kształtowaniu diet
O zależności pomiędzy obiema częściami przemiany materii mówi prawo Roberta Meyera, Jest to prawo zachowania energii. Suma wszystkich form energii procesów przemiany materii jest wielkością stałą. Różne źródła energii (tj. białka, węglowodany, lipidy) utrzymywane są w organizmie w ściśle określonych proporcjach, a energia z nich pochodząca jest wzajemnie wymienna.
Przemiana materii składa się z dwóch podstawowych części:
- przemiany substancji budulcowych;
- przemiany związków energetycznych.
Podstawowe składniki naszego pożywienia są następujące związki odżywcze: węglowodany (cukrowce), lipidy (tłuszczowce) i białka. Są one w różnym stopniu zaangażowane w przemianie materii. Głównymi dostawcami energii są węglowodany i lipidy (100 gram węglowodanów dostarcza około 410 kcal, 100 gram lipidów około 940 kcal). Białko jest podstawowym materiałem budulcowym (100 gram białka dostarcza około 410 kcal). Poszczególne związki odżywcze mogą ulegać przemianie wzajemnie w siebie, w zależności od bieżących potrzeb organizmu. Organizm człowieka „spala” węglowodany, lipidy i białka wytwarzając głównie dwutlenek węgla, wodę i energię niezbędną dla procesów życiowych. Procesy te określane mianem katabolizmu. Podstawą istnienia życia jest reakcja łączenia wodoru z tlenem. Źródłem wodoru jest nasz pokarm (węglowodany, lipidy i białka). Tlen jest w powietrzu, którym oddychamy. Trafia on na drodze chemicznej (w połączeniu z hemoglobiną) i fizycznej (rozpuszczony w surowicy) do każdej komórki. Wodór pozyskany, głównie po procesach glikolizy i beta-oksydacji, w cyklu Krebsa, przez głównie NADH2+ trafia do mitochondium w komórkach, gdzie włączony zostaje do łańcucha procesów oddychania wewnątrz komórkowego. Ostatecznym produktem jest woda i związki wysokoenergetyczne (najpierw powstaje ATP – adenozynotrójfosforan).
Energia zawarta w ATP jest roznoszona w organizmie poprzez przekazywanie coraz dalej na inne związki wysokoenergetyczne grupy fosforanowej. Wygląda to jak rozchodząca się fala na powierzchni tafli jeziora po rzuceniu kamieniem. W każdym z nas fala ta rozchodzi się inaczej (przyrównując do fali na jeziorze – z różną częstotliwością i amplitudą), ponieważ każdy człowiek jest indywidualnościa biochemiczną. Dla wszystkich istot żywych charakterystyczne są następujące procesy: rozmnażanie, wzrost, metabolizm, pobudliwość, starzenie się. Każdy etap naszego życia jest regulowany poprzez określoną równowagę neuro-endokrynną. Powiązanie układu nerwowego (zwłaszcza wegetatywnego) z układem hormonalnym decyduje o zharmonizowanej jedności mechanizmów regulujących wszystkie zjawiska fizjologiczne.
Układ nerwowy szybko wyzwala reakcje regulacyjne, natomiast hormonalny działa wolno poprzez wydzieliny przechodzące do krwi i utrzymuje zjawiska regulujące zapoczątkowane przez układ nerwowy wegetatywny. Człowieka można przyrównać do starego radia, z dwoma pokrętłami; jedno służy do nastawienia długości fali, czyli do znalezienia odpowiedniej stacji radiowej; drugie służy do ustawienia natężenia i barwy dźwięku. Pierwsze pokrętło to układ nerwowy, drugie układ hormonalny. Gruczoły wydzielania wewnętrznego stanowią ściśle związany z wegetatywnym układem nerwowym zespół regulacyjny neurohormonalny. Istnieje współzależność pomiędzy gruczołami wydzielania wewnętrznego a witaminami, bowiem zarówno witaminy jak i hormony mają funkcje katalityczne w podstawowych procesach życiowych.
Obecność hormonów jest również konieczna dla swoistego fizjologicznego działania minerałów.
